Algemene analyse
over het ....vraagstuk
📊 Immigratie & Spreidingswet
Impact op Gemeente Geertruidenberg — Verkiezingen 2026
🇳🇱 Nederlands Migratiebeleid
Nederland staat voor een rechtvaardig, menselijk en effectief asiel- en migratiebeleid. Het kabinet wil migratie in goede banen leiden en meer grip krijgen op wie er binnenkomt, wie er mag blijven of terug moet.
Doelstellingen kabinet
- Migratie zoveel mogelijk gestructureerd laten verlopen
- Ongewenste migratiestromen beperken
- Draagvlak voor migratie in de samenleving behouden en versterken
Soorten migratie
- Arbeidsmigratie: mensen die komen werken
- Kennismigratie: mensen die komen studeren
- Gezinsmigratie: mensen die voor de liefde komen
- Asielmigratie: mensen op de vlucht voor oorlog of geweld
- Tijdelijke grenscontroles sinds december 2024
- Vermindering VN-vluchtelingen van 500 naar 200 per jaar
- Aanscherping kennismigrantenregeling
- Kabinet werkt aan intrekking Spreidingswet
📋 De Spreidingswet
De Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) is sinds 1 februari 2024 van kracht. Het doel: voldoende opvangplekken en een evenwichtiger verdeling van asielzoekers over provincies en gemeenten.
Wat verandert er?
Gemeenten hebben nu een wettelijke taak in het opvangen van asielzoekers. Voorheen hing dit af van de bereidwilligheid van gemeenten. Nu kunnen gemeenten gedwongen worden tot verplichte asielopvang.
🎯 Landelijke opgave
Gemeenten moesten in totaal 96.000 opvangplekken realiseren, die uiterlijk 1 juli 2025 beschikbaar moesten zijn. De opgave per gemeente wordt bepaald op basis van:
- Aantal inwoners
- SES-WOA score (sociaaleconomische welvaart)
Hoe werkt de verdeling?
- Kabinet raamt hoeveel opvangplekken nodig zijn
- Indicatieve verdeling over gemeenten op basis van inwoneraantal en welvaart
- Provinciale Regietafels (PRT): gemeenten overleggen samen per provincie
- Verdeelbesluit door minister (20 december 2024 bekend gemaakt)
- Plekken moeten beschikbaar zijn: 1 juli 2025 tot minimaal 1 februari 2026
Financiële bonussen voor gemeenten
- €1.000 - €4.000 per opvangplek (afhankelijk van type en duur)
- Extra bonus voor duurzame opvangplekken boven de opgave
- Bonus voor bijzondere opvangplekken (bijv. alleenstaande minderjarige vluchtelingen)
Het huidige kabinet wil de Spreidingswet intrekken. Dit staat in het Hoofdlijnenakkoord. Op 11 april 2025 ging het kabinet akkoord met de contourennota. Er loopt een internetconsultatie en uitvoeringstoetsen. De wet blijft van kracht totdat de intrekking officieel is goedgekeurd door Tweede en Eerste Kamer.
🏘️ Impact op Geertruidenberg
Wettelijke opgave
Gemeente Geertruidenberg heeft door de Spreidingswet een wettelijke opgave gekregen:
| Doelgroep | Aantal plekken | Vanaf |
|---|---|---|
| Asielzoekers | 57 plekken | 1 januari 2025 |
| Oekraïense ontheemden | 111 plekken | 1 juli 2025 |
| Totaal | 168 plekken |
Huidige situatie
- Locatie Het Hoge Veer: Crisisnoodopvang voor 35 plekken (tijdelijk)
- Hermenzeil: Plan voor regionale opvanglocatie (ROL) afgewezen door gemeenteraad in november 2023
- Nieuwe zoektocht: College zoekt alternatieve locaties
Chronologische ontwikkelingen
📍 Mogelijk geplande locaties
Het college heeft verschillende locaties onderzocht voor (tijdelijke) woningbouw en/of asielopvang:
- C-veld aan de Gouverneurslaan
- Perceel aan de Centraleweg/Emmaweg/Monnikenweg
- Sportveld tegenover de Oude Melkhaven
- Strook tussen Parallelweg en Halve Zolenpad
- Perceel aan Landonk
- Perceel aan de Oude Oosterhoutseweg
- Perceel Scholeneiland
- "De driehoek" (ten westen van RFC-velden, voorkeurslocatie)
Definitieve besluiten over deze locaties moeten nog vallen. Omwonenden worden geïnformeerd zodra meer bekend is.
Uitdagingen voor Geertruidenberg
- Kleine gemeente: 22.000 inwoners op 25 km² (880 inwoners/km²)
- Beperkte capaciteit: Hoge Veer is verouderd, netwerk overbelast
- Meerdere opgaven: Naast asielopvang ook energie-infrastructuur (Powerport, Amergebied)
- Draagvlak: Weerstand bij delen van bevolking tegen grootschalige opvang
🗳️ Standpunten Lokale Partijen
November 2023: Motie tegen Hermenzeil
Op 23 november 2023 nam de gemeenteraad een motie aan om niet verder te gaan met Hermenzeil als regionale opvanglocatie. Dit plan was gelanceerd door het college (burgemeester en wethouders), maar kreeg geen steun van de meerderheid van de raad.
Geobserveerde raadsdebatten
Uit raadsdebatten en raadsverslagen blijkt:
- Burgemeester Marian Witte (partijloos): Voorstander van asielopvang, noemde Spreidingswet "aangenaam verrast" en voelde zich "gesteund"
- Coalitie (Lokaal+, Keerpunt'74, Morgen!, VVD): Uiteenlopende standpunten — deels kritisch, deels pragmatisch
- Oppositie (Gemeentebelangen, CDA, SVP): Kritisch op proces en omvang, aandacht voor burgerparticipatie
🔍 Aandachtspunten voor kiezers
Vraag partijen naar hun standpunt over:
- Steun voor asielopvang in Geertruidenberg — ja of nee?
- Voorkeurslocatie(s) — waar wel en waar niet?
- Schaalgrootte — kleinschalig (50-100) of grootschalig (100+)?
- Rol gemeente vs. COA — wie exploiteert de opvang?
- Burgerparticipatie — hoe betrek je inwoners bij plannen?
- Spreidingswet — moet deze gehandhaafd of ingetrokken worden?
- Prioriteit — opvang vs. woningbouw voor eigen inwoners?
📢 Tip: Vraag bij verkiezingsdebatten, inloopavonden en via social media naar de concrete standpunten van iedere partij. Veel partijen hebben hun programma's nog niet volledig gepubliceerd.