Hier is een overzicht van de verschillen in pensioenleeftijd-afspraken tussen het bestaande Nederlandse pensioenakkoord (met werkgevers, vakbonden en parlement) en de plannen in het huidige coalitieakkoord 2026-2030 (D66, VVD, CDA) wat betreft de AOW-pensioenleeftijd:

 

🧾 1) Bestaande pensioenakkoord (pensioenakkoord met werkgevers, vakbonden en parlement)

Status tot recent: dit pensioenakkoord werd bereikt in 2019 en vormt de basis voor de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel en afspraken over AOW-leeftijd.

🕰️ Pensioenleeftijd volgens dit akkoord

✔️ Stapsgewijze verhoging naar 67 jaar

• Volgens het pensioenakkoord zou de AOW-leeftijd geleidelijk stijgen tot 67 jaar rond 2024/2025.

✔️ Nieuw mechanisme voor verdere verhogingen:

• Na het bereiken van 67 jaar blijft de stijging gekoppeld aan de levensverwachting, maar minder snel dan één op één → een jaar langer leven betekent gemiddeld 8 maanden langer werken.

• Deze 2/3-koppeling kwam tot stand juist om te voorkomen dat latere generaties tot zeer hoge AOW-leeftijden moeten doorwerken.

➡️ In het pensioenakkoord resulteert dit in een gematigder stijging van de AOW-leeftijd dan bij volledige koppeling aan levensverwachting.

📜 2) Coalitieakkoord 2026-2030 (D66, VVD, CDA)

🕰️ Pensioenleeftijd in de nieuwe plannen

✔️ Snelheid van stijging verandert:

• De nieuwe coalitie wil de koppeling van de AOW-leeftijd aan levensverwachting vanaf 1 januari 2033 direct één op één (1 jaar leven = 1 jaar werken) maken in plaats van de eerdere 8-maanden-koppeling.

✔️ Snellere verhoging van de AOW-leeftijd:

• Onder deze nieuwe regeling stijgt de AOW-leeftijd sneller dan volgens het pensioenakkoord; analyses laten zien dat de leeftijd rond 70 jaar (rond 2054) kan uitkomen onder deze directe koppeling, vroeger dan met de oude koppeling.

✔️ Voorbeeldberekening (volgens media):

• Voor personen geboren in 1973 zou de coalitie-koppeling de AOW-leeftijd kunnen verschuiven naar ongeveer 68 jaar en 6 maanden (hoger dan wat volgens de bestaande koppeling zou zijn).

✔️ Bevriezing voordat nieuwe koppeling start:

• Totdat deze nieuwe koppeling ingaat, blijft de AOW-leeftijd de komende jaren volgens de bestaande wettelijke berekening stijgen (bijv. naar 67 jaar en 3 maanden in 2028).

📌 Samenvatting conclusie

• Het pensioenakkoord met werkgevers, vakbonden en parlement koos voor een tragere AOW-leeftijd stijging, waarbij de AOW-leeftijd gekoppeld blijft via een 8-maanden-regel aan de levensverwachting.

• Het coalitieakkoord 2026-2030 wil deze koppeling versnellen door zo snel mogelijk een directe 1-op-1 koppeling van levensverwachting aan pensioenleeftijd in te voeren, wat uiteindelijk kan leiden tot een hogere AOW-leeftijd (bijv. richting 70 jaar).

🧠 Wat is het verschil: AOW-leeftijd vs pensioenopbouwleeftijd

📌 AOW-leeftijd

De AOW-leeftijd is de leeftijd waarop je de Nederlandse staatspensioenuitkering (AOW) ontvangt. Deze leeftijd wordt bepaald door de overheid en is gekoppeld aan de levensverwachting van 65-jarigen; volgens de huidige wettelijke planning ligt deze (in 2026 en 2027) op 67 jaar en zal deze in 2028 naar 67 jaar en 3 maanden gaan, en vervolgens op dat niveau blijven in 2029 en 2030.

📌 Pensioenopbouwleeftijd (pensioenrichtleeftijd)

De pensioenrichtleeftijd is de richtleeftijd in pensioenregelingen van pensioenfondsen en verzekeraars, waarop je volgens de pensioenregeling met pensioen zou kunnen gaan.
Deze zit meestal rond 68 jaar, wat hoger is dan de AOW-leeftijd. Je werkgeverspensioen kan al eerder, tegelijk of later ingaan, afhankelijk van de regeling en jouw keuze.

👉 Belangrijk verschil:
➡️ AOW wordt door de overheid bepaald en is basispensioen.
➡️ Pensioenrichtleeftijd staat vooral in de pensioenregeling van een fonds/werkgever en betreft aanvullend pensioen („tweede pijler”).

🧠 2) Plannen in het coalitieakkoord 2026-2030

🔹 AOW-leeftijd (volgens coalitieplannen)

Het nieuwe kabinet wil de koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting versterken door direct één op één te koppelen vanaf 2033 (1 jaar langer leven = 1 jaar langer werken).
→ Dit leidt tot snellere stijging van de AOW-leeftijd op langere termijn en kan (bij langere levensverwachting) uitkomen richting ± 70 jaar in de jaren 2050.

🔹 Pensioenrichtleeftijd (coalitieakkoord)

Het coalitieakkoord zelf bevat geen expliciete nieuwe plannen om de pensioenrichtleeftijd structureel op andere niveaus te brengen; pensioenrichtleeftijd blijft gekoppeld aan pensioenregeling van werkgevers/pensioenfondsen en meestal circa 68 jaar.
Het nieuwe akkoord richt zich vooral op AOW-leeftijd en op de uitvoering van het pensioenakkoord, maar niet op een massale herziening van werkgeverspensioenrichtleeftijden buiten bestaande regels.

➡️ Belangrijk praktisch verschil binnen coalitieakkoord:
Omdat de AOW-leeftijd volgens de plannen sneller kan stijgen, kan het gat tussen AOW-leeftijd en pensioenrichtleeftijd (bijv. 68 jaar) kleiner worden of zelfs verdwijnen — afhankelijk van hoe snel de AOW-leeftijd stijgt.
→ Bij hoge levensverwachting kan het zomaar zijn dat AOW-leeftijd dicht bij of boven de richtleeftijd komt — wat gevolgen heeft voor planning van aanvullend pensioen.

Hier is een **beknopt overzicht van wat de belangrijkste politieke partijen in hun Tweede Kamer-verkiezingsprogramma 2025 hebben opgenomen over hun standpunten met betrekking tot pensioen, AOW-leeftijd en aanpassing van pensioenleeftijden (zoals AOW-ingangsleeftijd of flexibele pensioenleeftijden). De informatie is gebaseerd op analyses en samenvattingen van de programma’s zoals gepubliceerd rond de verkiezingen van 29 oktober 2025.

---

📋 Overzicht standpunten per partij (verkiezingsprogramma 2025)

VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie)

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Wil dat de pensioenleeftijd meebeweegt met de levensverwachting; bij langere levensverwachting moet de AOW-leeftijd meegroeien.

• AOW-ingang / flexibiliteit: Mensen die langer doorwerken kunnen later AOW ontvangen met een hogere uitkering; meer keuzevrijheid.

• Pensioenopbouw: Meer keuze in pensioenregelingen en verplichte pensioenopbouw voor zelfstandigen.

---

GroenLinks-PvdA (Gemeenschappelijke lijst)

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Het programma geeft geen expliciete wijziging van AOW-leeftijd, maar wil wel dat AOW gekoppeld blijft aan het minimumloon.

• AOW-ingang / flexibiliteit: Mogelijkheid om later AOW te nemen tegen een hogere maandelijkse uitkering.

• Pensioenopbouw: Wil verplichte pensioenopbouw voor zelfstandigen en werkgeversverplichtingen.

---

SP (Socialistische Partij)

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Wil AOW-leeftijd verlagen naar 65 jaar.

• AOW-ingang / flexibiliteit: Mogelijkheid om deeltijd of flexibel de AOW te ontvangen.

• Pensioenopbouw: Terugdraaien huidige pensioenstelsel en gezamenlijke regeling voor zelfstandigen.

---

PVV (Partij voor de Vrijheid)

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Wil de AOW-leeftijd terug naar 65 jaar.

• AOW-ingang / flexibiliteit: Geen concrete verdere voorstellen over AOW of pensioenleeftijd in het programma.

---

CDA (Christen-Democratisch Appèl)

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Wil de AOW-systematiek in essentie ongemoeid laten (dus huidige stijgende lijn behouden).

• AOW-ingang / flexibiliteit: Ondersteunt het laten bestaan van huidige regeling; nadruk op continuïteit en zekerheid.

• Pensioenopbouw: Stevige positie voor werknemers en gepensioneerden in pensioenbesluiten; pensioenadvies stimuleren.

---

D66 (Democraten 66)

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Wil flexibiliteit in de AOW-ingangsleeftijd (keuze tot ±3 jaar later), mensen kunnen ervoor kiezen de AOW later te laten ingaan als ze langer doorwerken.

• AOW-ingang / flexibiliteit: Loskoppelen van automatische koppeling met minimumloon om betaalbaarheid te behouden.

• Pensioenopbouw: Verplicht pensioen voor zelfstandigen en meer keuzevrijheid voor deelnemers.

---

Partij voor de Dieren (PvdD)

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Wil flexibele pensioenleeftijden (bijv. al met 65 met zwaar beroep, keuzevrijheid voor eerder stoppen).

• AOW-ingang / flexibiliteit: Mogelijkheid tot flexibele AOW-ingang, koppeling aan minimumloon behouden.

---

BBB (BoerBurgerBeweging)

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Geen vaste wijziging, maar wil onderzoek naar deeltijd-AOW: keuze voor eerder of later (±2–5 jaar).

• AOW-ingang / flexibiliteit: Meerdere opties voor individueel ingangsjaar AOW.

---

50PLUS

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Wil AOW-leeftijd gelijk houden (67 jaar), maar zwaar werk gecompenseerd via speciale regeling (deels AOW eerder).

• AOW-ingang / flexibiliteit: Extra tegemoetkomingen (bijv. AOW-light na 40 jaar werken).

---

Volt Nederland

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: Geen expliciet standpunt in programma; wil inkomen uit pensioen en vermogen meer rechtvaardig belasten.

• AOW-ingang / flexibiliteit: Geen concreet plan in beschikbare samenvattingen.

---

DENK

• AOW / pensioenleeftijd: Geen uitgebreid standpunt bekend uit de samenvattingen.

---

SGP (Staatkundig Gereformeerde Partij)

• AOW-leeftijd / pensioenleeftijd: AOW-leeftijd gelijk houden met mogelijkheid tot later ontvangen tegen hogere uitkering.

---

JA21

• AOW / pensioenleeftijd: Geen expliciet standpunt; richt zich op flexibiliteit en doorwerken zonder belemmeringen.

🧠 Belangrijke nuance

• Veel partijen richten zich vooral op flexibiliteit (keuze voor eerder of later AOW), niet alleen op een vaste verhoging of verlaging van de pensioenleeftijd.

• Opbouwleeftijden voor aanvullend pensioen (2e pijler) worden meestal niet expliciet gekwantificeerd in de verkiezingsprogramma’s — de focus ligt vooral op AOW-ingangsleeftijd.

Schrijf een beschrijving voor deze subkop of wijzig deze naar wens.