📌 1️⃣ Aantoonbare onwaarheden / feitelijk onjuiste uitspraken

📍 Verkiezingsprogramma vs. CPB‑doorrekening (2025)

Er is breed gedocumenteerd dat wat JA21 belooft in haar verkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen niet overeenkomt met wat zij daadwerkelijk heeft laten doorrekenen bij het Centraal Planbureau (CPB). Voorbeelden: het programma noemt een afschaffing van de vliegbelasting en een 20% winstbelasting, maar in de CPB‑aangeleverde cijfers werden deze punten anders ingevuld — behoud van de belasting i.p.v. afschaffing en een tarief van 22% i.p.v. 20%. Ook werd het geraamde bedrag voor woningbouw en infrastructuur in de CPB‑doorrekening veel lager geacht dan in het partijprogramma stond. JA21‑leider Joost Eerdmans weerlegde die verschillen niet volledig toen hij erop werd aangesproken.

👉 Dit is een concreet voorbeeld waar publiekelijk geclaimde beleidsbelofte en de daadwerkelijke cijfers documenteerbaar van elkaar afwijken.

📌 2️⃣ Misleidende of ongefundeerde aantijgingen

📍 Rapportage door tegenstanders en media

Media‑kritieken en opiniesites, zoals BNNVARA/Joop, beschrijven (met voorbeelden) dat Eerdmans uitspraken deed die feitelijk onjuist waren of overdreven werden verteld — bijvoorbeeld over het aantal beleidsambtenaren of migratiecijfers, en dat politici zich niet altijd baseren op de juiste cijfers maar op intentie.

⚠️ Opmerkingen hierover komen niet direct uit officiële Ja21‑bronnen maar uit opinie‑ en nieuwscommentaar. Deze vallen onder “misleidende of ongefundeerde aantijgingen” omdat ze aantonen dat tegenstanders de partij opzettelijk willekeurige claims toeschrijven.

👉 Belangrijk: dit thema bevat kritiek van anderen over uitspraken van JA21, niet officiële vaststellingen van poll‑ of onderzoeksinstanties.

📌 3️⃣ Zelfverheerlijking & grootspraak

📍 Eigen campagnes en partijwebpagina’s

Op de eigen site en in campagnes benadrukt JA21 consequent dat zij Nederland “de juiste aanpak” biedt, met brede positieve bewoordingen over hun resultaten in migratie, veiligheid en welvaart, en oproepen om de partij te zien als ónmisbaar alternatief voor rechts in Nederland.

💬 Voorbeelden van zelfverheerlijkende retoriek uit partijteksten:

• “Wij houden van dit land en willen onze cultuur… doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen.”

• “Onze plannen zijn stevig, maar haalbaar.”

• Dankbetuigingen aan kiezers gevolgd door jubelende uitspraken over resultaten.

Deze passages zijn representatief voor hoe de partij zichzelf positioneert en benadrukt dat ze meer resultaat en duidelijkheid biedt dan andere partijen.

📌 4️⃣ Retoriek / oratie over zichzelf

📍 Positionering en eigen retoriek in publieke optredens

JA21 gebruikt bewust retoriek die hun partij neerzet als de pragmatische, ‘no‑nonsense’ keuze rechts van het midden. Bijvoorbeeld via eigen standpunten op de website en in interviews zegt de partij dat Nederland “weer op de rit moet komen” na jaren van ‘links beleid’ en dat zij de partij zijn met “energie, ideeën en mensen om dat te doen.”

📌 Retorische stijl:

• Herhaaldelijk gebruik van superlatieven zoals “onze aanpak”, “het juiste antwoord” (Juiste antwoord = betekenis van JA21), en onderscheidende taal t.o.v. andere partijen.

📍 In verkiezingscampagnes en publicaties
Ook tijdens campagnes in 2025 werd gekozen voor retoriek die suggereert dat JA21 dé partij is om immigratie, economie en staatsstructuur aan te pakken — met uitspraken over hervorming van internationale verdragen zoals het EVRM of VN‑Vluchtelingenverdrag.

📌 Context: interne conflicten en partijcultuur

Hoewel dit niet direct onder de vier thema’s valt, is het relevant voor het beeld van JA21:

📍 Interne onrust in 2023

Meerdere prominente leden (zoals MEPs) verlieten de partij in 2023 uit kritiek op leiderschap en interne structuur, wat duidde op vragen over interne democratisering binnen JA21.