📌 1️⃣ Aantoonbare onwaarheden / feitelijk onjuiste uitspraken

🔎 Geen uitgebreid gedocumenteerde gevallen gevonden van D66-leiders die structureel aantoonbaar verkeerde feiten presenteren in officiële statements, in de zin van door onafhankelijke fact‑checking ontkrachtte onwaarheden (zoals bijvoorbeeld medische, statistische of procedurele feiten die waren weerlegd door officiële instanties).

Wel bestaan er voorbeelden van ongefundeerde beweringen op sociale media rond D66 die worden gebruikt als vermeende “feiten” maar die niet kloppen:

• Er circuleerden berichten over vermeende stemfraude bij de verkiezingen van 2025 waarbij D66 stemmen zou hebben gekregen door een tel‑fout, die online werden verspreid alsof dit recent was — dit bleek echter een fout in een voorlopige uitslag bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2023 en niet representatief voor de landelijke verkiezingen van 2025.

➡️ Belangrijk: de uitspraak hierboven is een voorbeeld van externe misinterpretatie/verkeerde berichtgeving over D66 — niet een demonstratie van een bewuste onjuiste uitspraak door D66 zelf. Er zijn momenteel geen gecontroleerde feiten bekend dat D66 bewust en herhaaldelijk foutieve informatie heeft gepresenteerd in officiële communicatie.

📌 2️⃣ Misleidende of ongefundeerde aantijgingen

Bij politieke partijen zijn er vaak kritische verwijten door tegenstanders of media, maar dit valt niet altijd onder “feitelijk onjuist bewezen uitspraken” door de partij zelf.

📍 Kritiek op communicatie, beeldvorming, of retorische stijl

• Een intern evaluatierapport binnen D66 constateerde zelf dat de partij in 2023/2024 te belerend, “too pedantic” en te woke was, wat als een tekortkoming werd gezien in de manier waarop de partij communiceerde met kiezers — dit is geen onwaarheid, maar een eigen interpretatie/Analyse van perceptieproblemen.

• Kritische commentaren van buitenstaanders stellen dat sommige uitspraken of campagneslogans — zoals de belofte tot grote hervormingen of een “schone overheid door bezem‑metafoor” — in 2025 onrealistisch zouden zijn of niet goed onderbouwd blijken te zijn, zoals gesuggereerd door sociale media en blogs.

➡️ Dergelijke aantijgingen zijn kritiek en politiek debat, vaak sterk gekleurd door context en politieke voorkeur, maar ze zijn niet systematisch aangetoond als feitelijk misleidend door onafhankelijke fact‑checks.

📌 3️⃣ Zelfverheerlijking & grootspraak

Politieke partijen profileren zich vaak positief, maar er zijn enkele duidelijke voorbeelden waarbij D66 of haar leiders sterk positieve uitspraken doen over eigen prestaties of politieke positie:

📍 Uitspraken rond verkiezingsresultaten

• Na de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025 sprak D66‑leider Rob Jetten vol trots over de winst en de boodschap van D66 als alternatief voor negativiteit en populisme, en benadrukte hij dat “de Nederlanders hebben afscheid genomen van negativiteit” als signaal, wat neerkomt op een positieve framing van het eigen succes.

• Jetten zei dat D66 laat zien dat populisten “geschlagen kunnen worden” en dat dat een boodschap is voor Nederland én de wereld, een uitspraak die sterk positief over de eigen rol en impact communiceert.

➡️ Dit zijn voorbeelden van politieke retoriek die overwinning, eigen betekenis en historische relevantie benadrukt, wat als zelfverheerlijking valt te kwalificeren binnen politieke communicatie.

📌 4️⃣ Retoriek / oratie over zichzelf

D66 en haar leiders gebruiken vaak retoriek die hun eigen rol, waarden en boodschap benadrukt. Dit gebeurt expliciet in speeches, partijprogramma’s en publieke interviews:

📍 Campagne- en leiderschapsretoriek

• De campagne in 2025 stond in het teken van slogans zoals “Het kan wél” waarbij D66 haar plannen voor vooruitgang en verandering benadrukte — dit is typische politieke retoriek die het eigen programma positief presenteert.

• Tijdens debatten en publieke optredens positioneerde D66‑leider Jetten de partij als centristische, pro‑Europese en inclusieve kracht tegen zowel rechtse als populistische extremen — een retorisch frame waarin D66 zich presenteert als hoeder van samenwerking en stabiliteit (meervoudige berichtgeving nav verkiezingscampagne 2025).

• Er zijn ook voorbeelden (in publieke fora en sociale media) van tegenstanders die Jetten beschuldigen van extremere uitspraken, bijvoorbeeld dat critici van de EU of de democratie “democratie‑ondermijners” zouden zijn — dit is retoriek gericht op het positioneren van tegenstanders als buiten het democratische midden, wat politiek veel gebruikt wordt, maar politiek controversieel is en door sommigen als polariserend gezien wordt.

➡️ Samengevat laat D66 in haar publieke retoriek en oratorische stijl zien dat ze zichzelf plaats in het politiek midden, pro‑progressief, pro‑EU en als stabiliserende factor, wat consistent is met de sociaalliberale ideologie van de partij.

🧾 Samenvattende observaties

Over 2023–2026 zijn er bij D66 geen grootschalige, door onafhankelijke instanties bewezen onwaarheden gebleken binnen officiële partijcommunicatie, maar er zijn wel bredere politieke discussies, kritiek en publieke perceptieproblemen rond retoriek en politieke stijl:

✔️ Zelfkritiek binnen partijrapporten over communicatie‑stijl (te belerend, elitair)
✔️ Sterke positieve framing van verkiezingssuccessen en rollen van D66
✔️ Retoriek gericht op eigen waarden en tegenstellingen met rechts/populisten
✔️ Ongegronde online claims over verkiezingsprocedures (extern verspreid maar niet door D66 zelf) die ritueel rond de partij circuleren

🧠 Context: verkiezingsverloop 2023–2026

🇳🇱 D66 verloor in de verkiezingen van 2023 fors zetels (van 24 naar 9) en raakte uit de regering.
🇳🇱 In 2025 herstelde de partij zich echter spectaculair door te eindigen als grootste partij bij de algemene verkiezingen met 26 zetels en staat nu centraal in kabinetsformatiegesprekken voor een mogelijke coalitie.

📌 Conclusie

De onderwerpen onwaarheden, misleidende aantijgingen, zelfverheerlijking en retoriek rond D66 zijn vooral zichtbaar in:

1. Publieke politieke retoriek en campagnes

2. Kritiek van media, tegenstanders en sociale media

3. Eigen interne evaluaties rond communicatiestijl

Er zijn geen brede bewijzen van structureel foutieve feiten in door D66 officiële communicatie volgens onafhankelijke fact‑checks, maar de partij opereert wel in een politiek landschap waarin retorische framing en interpretatieve debatten een centrale rol spelen.

Partijanalyse – Democraten 66 (D66)