📌 1️⃣ Aantoonbare onwaarheden / feitelijk onjuiste uitspraken

📍 2025: Uitspraken over vrijheid van onderwijs en grondrechten

• CDA‑leider Henri Bontenbal werd in 2025 geciteerd dat religieuze scholen mogen botsen met het grondrecht op gelijkheid, omdat vrijheid van onderwijs dat toelaat. Critici stelden dat de manier waarop dit werd verwoord misleidend kon overkomen omdat dit in de praktijk kan leiden tot ongelijke behandeling van leerlingen — iets wat volgens sommige waarnemers niet strookt met het gelijkheidsbeginsel van de Grondwet, wat Bontenbal later moest verduidelijken.

📍 Integriteitsindex 2024 – CDA vaak in integriteitsaffaires

• Volgens de Politieke Integriteitsindex 2024 stond het CDA bovenaan met acht integriteitsincidenten, wat verwarring kan oproepen over de ‘integere politiek’ waar de partij naar streeft. Deze index telt incidenten, niet per se bewezen onwaarheden, maar toont wel hoe vaak CDA‑politici publiekelijk in kwesties kwamen.

Opmerking: er zijn in de openbare media geen grootschalig gedocumenteerde gevallen van doelbewuste, onomstotelijk bewezen feitelijke onwaarheden door CDA‑topfiguren in deze periode die door mainstream bronnen als feitelijk onjuist zijn gecorrigeerd.

📌 2️⃣ Misleidende of ongefundeerde aantijgingen

📍 CDA en integriteit

• Artikeluitslagen suggereren dat het CDA als partij het hoogste aantal integriteitsaffaires had in 2024. Hoewel het aantal incidenten statistisch klopt, kan dit misleidend zijn als het wordt geïnterpreteerd als bewijs voor structureel wangedrag, aangezien de Index alle niveaus (meerdere honderden lokale, provinciale en landelijke politici) meetelt, wat relatief zwaar weegt bij een grote partij als het CDA.

📍 Retoriek tijdens formatie‑discussies

• In discussies rond de kabinetsformatie in 2025‑2026 waren er publieke beschuldigingen (op sociale media en in politieke fora) dat het CDA zijn coalitie‑beloften niet zou nakomen, bijvoorbeeld over het vasthouden aan bepaalde coalitiepartners of uitsluitingen (zoals PVV). Dergelijke claims zijn vaak gebaseerd op politieke interpretatie en niet op feitelijke documentatie van standpuntveranderingen, waardoor ze als ongefundeerd kunnen worden gezien.

📌 3️⃣ Zelfverheerlijking & grootspraak

📍 CDA‑campagnes 2025

• In de verkiezingscampagne en partijcommunicatie werd sterk benadrukt dat het CDA “terug is”, met grote uitspraken zoals dat de partij weer “onmiskenbaar terug” is na de dieptepunt‑uitslag eerder in de jaren. Dergelijke taal heeft de neiging zichzelf en de partij in overdreven positieve termen te presenteren.

📍 CDA’s historische rol

• CDA‑senatoren en prominenten zeiden publiekelijk dat de partij “verantwoordelijk is voor bijna iedere stoeptegel in Nederland” over haar bestaan (als een metafoor voor brede invloed), een retorische overdrijving die de eigen rol groter voorstelt dan strikt feitelijk onderbouwd.

📌 4️⃣ Retoriek / oratie over zichzelf

📍 Algemene Politieke Beschouwingen 2025

• Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen (APB) in 2025 sprak Henri Bontenbal over een politiek die verschillen overbrugt en samenwerkt en benadrukte de noodzaak van een andere politiekstijl om populisme te bestrijden — klassieke rhetorische thema’s die de partij positief neerzetten zonder dat hier routinematig bewijs voor was.

📍 Campagne‑retoriek rond ‘fatsoenlijke politiek’

• De term “fatsoenlijke politiek” en het idee van een politiek die “normaal doet” verschenen consequent in CDA‑retoriek als een manier om de eigen stijl te kaderen als deugdzaam tegenover anderen. Dit is typisch retorisch, gericht op imago‑vorming.

📍 Media‑analyse van Bontenbals stijl

• Analyses wijzen erop dat Bontenbal bewust kiest voor gematigde taal, zichzelf positionerend als spreekbuis van het redelijke midden, wat deel uitmaakt van strategische retoriek om zijn leiderschap te framen.

📍 Broncontext & betrouwbaarheid

• CDA‑informatie en partijstandpunten zijn grotendeels uit eigen communicatie en nieuwsarchieven gehaald.

• Politieke integriteit en kritiek zijn gebaseerd op onafhankelijke indexen en onderzoeksjournalistiek (Follow the Money / Politieke Integriteitsindex).

• Specifieke controverses rond uitspraken (bijvoorbeeld over onderwijs) zijn gedocumenteerd door gerespecteerde nieuwsorganisaties zoals NOS.